Fransa’da eğitim sistemindeki sorunlara tepki amacıyla başlayan lise protestoları üçüncü haftasında ülke genelinde genişleyerek devam ediyor. Paris çevresinde başlayan gösteriler, Montpellier, Nantes, Marsilya, Lyon ve diğer kentlere yayılırken, yüzlerce okulda eğitim aksadı, çok sayıda öğrenci gözaltına alındı ve güvenlik güçleriyle protestocular arasında çatışmalar yaşandı.
Eylemlerin en ağır sonuçlarından biri ise kuzeydeki Lens kentinde yaşandı. 5 Ekim’de Auguste-Béhal Lisesi çevresindeki gösteriler sırasında 15 yaşındaki bir öğrencinin elinde bir mühimmat patladı. Öğrenci ağır yaralanarak hastaneye kaldırıldı ve elini kaybetti. Yetkililer, öğrencinin hayati tehlikesinin bulunmadığını açıkladı.
GÖZLER POLİS MÜDAHALESİNE ÇEVRİLDİ
Olayın ardından Fransa’da gözler doğrudan polis müdahalesine çevrildi. Pas-de-Calais Valisi François-Xavier Lauch, göstericilerin polis ekiplerine çeşitli cisimler attığını ve bunun üzerine bölgede CRS ekiplerinin müdahalede bulunduğunu açıkladı.
Béthune Savcısı Étienne Thieffry ise olayın tüm yönleriyle araştırıldığını duyurdu. Soruşturmanın Ulusal Polis Soruşturma Birimi IGPN’ye devredildiği bildirildi. Savcılık, öğrencinin yerde bulunan bir bombayı kendisinin alıp almadığı ya da mühimmatın üzerine düşüp düşmediği dahil olayın kronolojisinin henüz kesinleşmediğini açıkladı.
Fransız basınında patlayan mühimmatın, güvenlik güçlerinin kullandığı GM2L tipi bir bomba olabileceği ileri sürüldü. Le Monde’un ulaştığı görüntüler ve bir görgü tanığının anlatımı da patlayan cismin bu tür bir mühimmatla uyumlu olabileceğine işaret etti. Ancak soruşturma tamamlanmadan mühimmatın kesin türünün belirlenemeyeceği açıklandı.
LENS TEK OLAY DEĞİL
Lens’teki olay, Fransa’daki lise eylemlerinde güvenlik güçlerinin müdahalesine ilişkin tartışmaları daha da büyüttü.
Saint-Ouen-l’Aumône kentinde 14 yaşındaki bir öğrenci yüzünden ağır yaralanırken, Tours’da 16 yaşındaki bir öğrenci gözünden yaralandı. Bu olaylar da dahil olmak üzere polis müdahalelerine ilişkin çok sayıda soruşturma IGPN’ye gönderildi.
YÜZLERCE YARALI VAR
Fransa Eğitim Bakanı Édouard Geffray, protestoların başlangıcından bu yana 215 öğrencinin yaralandığını açıkladı. İçişleri makamları ise yüzlerce güvenlik görevlisinin de yaralandığını bildirdi. Eğitim personelinden 78 kişinin yaralandığı açıklandı.
Protestoların boyutu hükümet üzerindeki baskıyı da artırdı. Cuma günü 735 okulun eylemlerden etkilendiği açıklanırken, sonraki günlerde de yüzlerce okulda dersler tamamen veya kısmen durduruldu.
ÖĞRENCİLERİN TALEPLERİ BÜYÜYOR
Eylemlerin merkezinde öğretmen açığı, aşırı kalabalık sınıflar, uzun ders saatleri ve bakımsız okul binaları bulunuyor. Öğrenciler, bazı okullarda eğitim için gerekli temel koşulların bile sağlanamadığını savunuyor.
Paris’in banliyölerinden başlayan hareketin kısa sürede ülke geneline yayılması, eğitim sistemindeki eşitsizlik tartışmasını da yeniden gündeme getirdi. Öğrenciler özellikle dezavantajlı bölgelerde öğretmen eksikliği ve okul altyapısındaki sorunların çok daha ağır hissedildiğini ifade etti.
HÜKÜMETTEN AÇIKLAMA BEKLENİYOR
Hükümet ise protestoların büyümesi üzerine öğretmen açığının giderilmesi ve okul binalarındaki sorunların onarılması için yeni adımlar açıklamaya hazırlanıyor. Başbakan Sébastien Lecornu’nun hükümet üyelerine öğrencilerin taleplerine yönelik çözüm hazırlamaları talimatı verdiği bildirildi.
Ancak hükümetin vereceği yanıtın önündeki en büyük engellerden biri bütçe. Eğitim harcamaları ve kamu maliyesi üzerindeki baskı devam ederken, öğrencilerin taleplerinin ne ölçüde karşılanacağı belirsizliğini koruyor.
SOKAKLARDA TANSİYON YÜKSELİYOR
Protestolar yalnızca eğitim politikalarıyla sınırlı kalmış değil. Gösteriler sırasında polisle öğrenciler arasında yaşanan çatışmalar, eylemlerin güvenlik boyutunu da öne çıkardı.
AP’nin aktardığına göre protestolar sırasında 6 binden fazla kişi gözaltına alındı ve bunların önemli bölümünü reşit olmayanlar oluşturdu. Güvenlik güçleri ise bazı gösterilerde taş, şişe ve çeşitli cisimlerle saldırıya uğradıklarını iddia etti.
SENDİKALARDAN “ORANTILI MÜDAHALE” ÇAĞRISI
Öğrenciler ve onları destekleyen sendikalar ise özellikle reşit olmayan göstericilere yönelik müdahalelerin orantılı olması çağrısı yaptı. Lens’te 15 yaşındaki öğrencinin elini kaybetmesi, bu tartışmayı Fransa’nın gündeminin merkezine taşıdı.
Ülkede bugün düzenlenen eylemlerle birlikte protestoların daha da büyümesi beklenirken, Lens’te yaşanan ağır yaralanmanın ardından “eğitim protestosu” olarak başlayan hareketin artık polis müdahaleleri ve gençlerin güvenliği tartışmasına dönüştüğü görüldü.
